Van dao (còn gọi là van xẻng, tiếng Anh là knife gate valve) là loại van đóng mở bằng một lưỡi kim loại mỏng, vát sắc ở đầu, chuyển động lên xuống để cắt ngang dòng chảy. Nhờ lưỡi dao “cắt” được qua bùn, bột giấy, hạt rắn, van dao được dùng nhiều ở những đường ống mà van cổng hay van bướm thông thường dễ bị kẹt.

1. Cấu tạo van dao

- Thân van: mỏng, kiểu wafer hoặc lug, lắp kẹp giữa hai mặt bích đường ống.
- Lưỡi dao (cửa van): tấm inox phẳng, đầu dưới vát sắc để cắt qua môi chất đặc.
- Ty van và tay quay: quay vô lăng thì ty ren kéo lưỡi dao lên (mở) hoặc đẩy xuống (đóng).
- Gioăng làm kín (đế van): ôm sát mép lưỡi dao khi đóng để chặn dòng chảy.
- Nắp đệm làm kín ty: ngăn môi chất rò ra ngoài theo lưỡi dao và ty van.
2. Nguyên lý hoạt động
Khi mở, lưỡi dao được kéo hẳn lên khỏi lòng ống, dòng chảy đi thẳng gần như không bị cản. Khi đóng, lưỡi dao hạ xuống, đầu vát cắt qua cặn, sợi hoặc bùn rồi ép vào gioăng để làm kín. Van dao được thiết kế để đóng hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn, không dùng để điều tiết lưu lượng.
3. Ưu điểm và nhược điểm
Ưu điểm:
- Cắt được môi chất có hạt rắn, sợi, bùn đặc mà ít bị kẹt.
- Thân ngắn, nhẹ, tiết kiệm chỗ lắp; với cỡ lớn, giá thường dễ chịu hơn van cổng cùng cỡ.
- Khi mở hoàn toàn, dòng chảy đi thẳng, tổn thất áp thấp.
Nhược điểm:
- Không dùng để điều tiết: mở lưng chừng khiến lưỡi dao rung và gioăng nhanh mòn.
- Cấp áp thường thấp hơn van cổng; không phù hợp đường ống áp cao.
- Gioăng làm kín cần được kiểm tra định kỳ, nhất là khi môi chất có tính mài mòn.
4. So sánh van dao, van cổng và van bướm
| Tiêu chí | Van dao | Van cổng | Van bướm |
|---|---|---|---|
| Môi chất phù hợp | Bùn, bột giấy, nước thải, có hạt rắn | Nước sạch, hơi, dầu | Nước, khí, môi chất sạch |
| Chiều dài thân | Rất ngắn (wafer) | Dài | Ngắn |
| Điều tiết lưu lượng | Không | Không | Có (mức cơ bản) |
| Cấp áp | Thấp – trung bình | Trung bình – cao | Thấp – trung bình |
| Tốc độ đóng mở | Trung bình | Chậm | Nhanh (1/4 vòng) |
Tìm hiểu thêm: van cổng là gì và van bướm là gì.
5. Ứng dụng của van dao
- Trạm xử lý nước thải, đường ống bùn, bể lắng.
- Nhà máy giấy và bột giấy.
- Khai khoáng, xi măng, vận chuyển vữa, tro xỉ.
- Thực phẩm, bia, đường: đường ống bã, cặn.
- Silo, phễu chứa bột và hạt khô.
6. Thông số van dao inox Wonil (Hàn Quốc)

| Vật liệu thân | Inox 304 hoặc 201 (tùy model) |
| Kích thước | DN50 – DN1000 |
| Vận hành | Tay quay |
| Áp lực làm việc | 5 bar, 8 bar, 10 bar, 16 bar (tùy cỡ) |
| Nhiệt độ làm việc | Đến 180°C (tùy vật liệu gioăng) |
| Kết nối | Mặt bích hoặc wafer kẹp giữa 2 mặt bích |
| Tiêu chuẩn mặt bích | JIS, BS, ANSI, DIN |
| Xuất xứ | Hàn Quốc |
| Bảo hành | 15 tháng |
Xem sản phẩm: van dao Wonil inox, van dao SKA inox, van dao inox và toàn bộ danh mục van dao – van xẻng.
7. Lưu ý khi lắp đặt và vận hành
- Kiểm tra chiều lắp: nhiều van dao chỉ làm kín tốt theo một chiều; lắp theo đúng mũi tên trên thân.
- Đặt ty van hướng lên trên (hoặc nghiêng). Không lắp ty van chúc xuống dưới, vì cặn sẽ lắng vào khoang lưỡi dao.
- Chọn đúng tiêu chuẩn mặt bích (JIS, BS, ANSI…) trùng với đường ống, siết bu lông đều theo hình sao để thân van không bị cong vênh.
- Chỉ đóng hoặc mở hết hành trình, không để van ở vị trí lưng chừng.
- Kiểm tra định kỳ nắp đệm làm kín ty và gioăng đế van; thay khi thấy rò rỉ.
Câu hỏi thường gặp
Van dao và van xẻng có khác nhau không?
Không. Đây là hai tên gọi của cùng một loại van, tiếng Anh là knife gate valve.
Van dao có dùng cho nước sạch được không?
Dùng được. Tuy nhiên với nước sạch áp cao, van cổng hoặc van bướm thường phù hợp và kinh tế hơn. Van dao phát huy ưu thế ở môi chất đặc, có cặn.
Có thể lắp bộ điều khiển cho van dao không?
Có. Ngoài loại tay quay, van dao có thể lắp bộ khí nén hoặc bộ điện để đóng mở tự động. Anh chị liên hệ để được tư vấn cấu hình phù hợp.
Liên hệ tư vấn và báo giá van dao
Van Yến Thanh có sẵn van dao inox Wonil, SKA nhiều kích cỡ. Anh chị gửi cỡ ống (DN), áp lực, nhiệt độ và loại môi chất, đội ngũ kỹ thuật sẽ tư vấn và báo giá nhanh.
Hotline / Zalo: 096 665 8188













